در حال حاضر اولویت کشور خروج ارز برای واردات خودروهای خارجی نیست
نایب رئیس کمیسیون اصل نود: تأمین خوراک مردم مهمتر از واردات خودرو با ارز داخلی است / تسهیل واردات با ارز خارج از کشور راهگشای انحصار
عضو ارشد کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت اولویتبندی صحیح در تخصیص منابع ارزی کشور، واردات خودروهای خارجی با استفاده از ارز داخلی را در شرایط فعلی به صلاح ندانست و گفت: «اولویت ما الان خوراک مردم است.» با این حال، حسینعلی حاجیدلیگانی مسیر ورود خودرو با ارز حاصل از فعالیتهای اقتصادی در خارج از کشور را هموار و مفید ارزیابی کرد.
واردات خودرو با ارز داخلی؛ ایدهای که در صف اولویتهای ملی نیست
واردات خودروهای خارجی با ارز داخلی در شرایطی که کشور با چالشهای ارزی و تأمین کالاهای اساسی مواجه است، از نگاه نایب رئیس کمیسیون اصل نود در ردیف اولویتهای ملی قرار نمیگیرد. حسینعلی حاجیدلیگانی با صراحت گفت: «اینکه قرار باشد ارز از کف جامعه جمع شود و بهوسیله آن خودرو وارد شود، در حال حاضر اولویت کشور نیست.»
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که بازار خودروی ایران سالهاست از انحصار و کمبود عرضه رنج میبرد و بسیاری از متقاضیان واقعی امکان دسترسی به خودروی مناسب را ندارند. اما به گفته این نماینده مجلس، منبع تأمین ارز، مرز میان یک اقدام مفید و یک اولویت غیرضروری است.
ارز خارجی؛ کلید طلایی ورود خودرو به بازار ایران
تسهیل واردات خودرو با ارز خارجی آن چیزی است که حاجیدلیگانی آن را نهتنها مجاز، که ضروری میداند. وی تأکید کرد: «افراد درآمدی در خارج از کشور دارند و میخواهند خودرو وارد کنند باید کمک کرد تا این اتفاق رخ دهد تا انحصاری که در داخل کشور وجود دارد هم شکسته شود.»
این دیدگاه میتواند دریچهای تازه به روی تنظیم بازار خودرو بگشاید. مدلی که در آن، بدون فشار بر ذخایر ارزی کشور، امکان ورود خودروهای خارجی و شکستن انحصار تولید داخل فراهم میشود. ارز حاصل از صادرات خدمات یا سرمایههای ایرانیان خارج از کشور، میتواند خوراک این چرخه تازه باشد.
خوراک مردم یا خودروی لوکس؛ مسئله این است
اولویت کشور در تخصیص ارز پرسشی است که در ماههای اخیر بارها از سوی کارشناسان اقتصادی مطرح شده است. حاجیدلیگانی پاسخ روشنی به این پرسش میدهد: «اولویت ما الان خوراک مردم است.»
این جمله کوتاه، نمایانگر یک واقعیت اقتصادی تلخ است. در شرایطی که تأمین کالاهای اساسی، دارو و نهادههای تولید با محدودیتهای ارزی مواجه است، اختصاص ارز به واردات خودروهای لوکس یا حتی خودروهای میانرده، از نگاه بسیاری از نمایندگان مجلس به معنی نادیده گرفتن نیازهای اولیه معیشتی مردم تلقی میشود.
انحصار خودرو؛ زخمی کهنه بر پیکر بازار
واردات خودرو و شکستن انحصار داخلی یکی از معدود نقاط اشتراک میان طیفهای مختلف کارشناسی و سیاسی است. نایب رئیس کمیسیون اصل نود نیز بر این باور است که هر اقدامی برای کاهش انحصار خودروسازان داخلی باید حمایت شود، مشروط بر آنکه منابع ارزی کشور را به خطر نیندازد.
انحصار دو شرکت بزرگ خودروسازی ایران سالهاست که به کاهش کیفیت، افزایش قیمت و نارضایتی گسترده مصرفکنندگان انجامیده است. ورود تدریجی خودروهای خارجی از مسیر ارزهای خارج از کشور میتواند بدون تحمیل هزینه ارزی به اقتصاد ملی، این انحصار را به چالش بکشد.
دوگانه ارزی؛ چالش همیشگی واردات خودرو
منبع تأمین ارز واردات خودرو همواره یکی از بحثبرانگیزترین وجوه این پرونده بوده است. موافقان واردات خودرو بر رقابتی شدن بازار و افزایش کیفیت تأکید دارند و مخالفان از خروج ارز و آسیب به تولید داخلی میگویند.
اما اظهارات حاجیدلیگانی نشان میدهد که میتوان با تفکیک منابع ارزی، راه میانه یافت. ارز حاصل از صادرات یا درآمدهای ارزی ایرانیان خارج از کشور، نه به ذخایر ملی فشار میآورد و نه رقابت را از بازار خودرو میگیرد.
جمعبندی؛ واردات خودرو بله، اما با ارز کجا؟
واردات خودرو با ارز خارجی میتواند الگویی میانی در میدان دوگانه «واردات ممنوع» و «واردات آزاد» باشد. الگویی که بدون تخلیه ذخایر ارزی کشور، به تنظیم بازار، افزایش انتخاب مصرفکننده و شکستن انحصار کمک میکند.
اما آنچه از اظهارات نایب رئیس کمیسیون اصل نود برمیآید، این است که در شرایط فعلی، هرگونه واردات خودرو با استفاده از ارز داخلی، نه فقط غیرضروری، که نادیده گرفتن اولویتهای اساسی معیشت مردم است. پیام او به سیاستگذاران اقتصادی روشن است: پیش از خودرو، به فکر سفره مردم باشید.
About the Author
