گسترش توزیع بنزین سوپر وارداتی در کشور: تهران فروش قابل‌توجهی را تجربه کرد و اصفهان نیز به جمع شهرهای عرضه‌کننده پیوست

عرضه بنزین سوپر وارداتی که از مدتی پیش به یکی از محورهای بحث‌برانگیز در حوزه انرژی و خودرو تبدیل شده بود، اکنون با ورود به فاز اجرایی و عملیاتی جدید، ابعاد گسترده‌تری به خود گرفته است. طبق تازه‌ترین آمارهای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، روند واردات و توزیع این سوخت با استانداردهای بین‌المللی آغاز شده و ارقام اولیه حاکی از استقبال قابل توجه متقاضیان در پایتخت است. این طرح که با هدف پاسخگویی به نیاز فزاینده خودروهای مدرن و بهینه‌سازی سبد سوخت کشور به اجرا درآمده، قرار است به تدریج در سایر کلان‌شهرها نیز گسترش یابد. در جدیدترین تحولات، مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی از حجم قابل توجه واردات و همچنین آغاز رسمی عرضه بنزین سوپر در استان اصفهان خبر داد که نشان‌دهنده عزم جدی برای تداوم و توسعه این طرح است.

آمار چشمگیر فروش بنزین سوپر در تهران و حجم واردات

با گذشت مدت کوتاهی از آغاز طرح عرضه بنزین سوپر با قیمت آزاد و غیر یارانه‌ای، آمارهای رسمی نشان از ورود محموله‌های قابل‌ملاحظه‌ای از این سوخت به کشور دارد. بر اساس اعلام مقامات مسئول در شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، حجم واردات بنزین سوپر تاکنون به عددی نزدیک به ۱۰ میلیون لیتر رسیده است که نشان‌دهنده برنامه‌ریزی برای ایجاد یک ذخیره استراتژیک و تضمین پایداری عرضه از ابتدای طرح است.

در همین حال، میزان فروش بنزین سوپر در تهران به عنوان اولین بازار هدف، مورد ارزیابی قرار گرفته است. مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در خصوص آخرین وضعیت فروش در پایتخت توضیح داد که تاکنون رقمی بالغ بر ۳۰ هزار لیتر بنزین سوپر در جایگاه‌های منتخب تهران به فروش رسیده است. این آمار در حالی ثبت شده که هنوز تبلیغات گسترده محیطی یا رسانه‌ای برای اطلاع‌رسانی عمومی صورت نگرفته و طرح در مراحل ابتدایی خود قرار دارد. این استقبال اولیه، با وجود عدم پایداری کامل شرایط توزیع، سیگنال مثبتی برای مجریان طرح محسوب می‌شود تا با اطمینان بیشتری نسبت به گسترش شبکه توزیع اقدام کنند. این ارزیابی‌ها حاکی از آن است که صاحبان خودروهای نیازمند به سوخت با اکتان بالا، نظیر خودروهای مجهز به موتورهای توربوشارژ (Turbocharged) و پاشش مستقیم سوخت (GDI)، به سرعت نسبت به این عرضه واکنش نشان داده‌اند.

بنزین سوپر به اصفهان رسید: آغاز توزیع در دومین کلان‌شهر صنعتی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های خبر جدید، خروج انحصار عرضه بنزین سوپر وارداتی از پایتخت و آغاز توزیع آن در سایر استان‌های صنعتی و پرتقاضا است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، استان اصفهان به عنوان دومین مقصد اصلی برای عرضه بنزین سوپر انتخاب شده است. مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کرد که عرضه این فرآورده در استان اصفهان از امروز به صورت رسمی کلید خورده است. این اقدام گامی مهم در جهت عدالت توزیعی و دسترسی مالکان خودرو در سایر نقاط کشور به سوخت باکیفیت محسوب می‌شود.

در مرحله نخست اجرای این طرح در اصفهان، یک مخزن با ظرفیت ۳۰ هزار لیتر از بنزین سوپر پُر شده و آماده تحویل به مشتریان است. این ظرفیت اولیه به عنوان یک محک برای سنجش میزان تقاضا در نظر گرفته شده است. مقامات مسئول تأکید کرده‌اند که میزان عرضه در این استان کاملاً وابسته به میزان فروش و استقبال مردم خواهد بود و در صورت اتمام این مخزن و وجود تقاضای مداوم، بلافاصله نسبت به شارژ مجدد و افزایش ظرفیت اقدام خواهد شد. این رویکرد نشان می‌دهد که شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی محدودیتی در تأمین سوخت ندارد و تنها عامل تعیین‌کننده برای ادامه و گسترش عرضه در اصفهان و سایر شهرها، کشش بازار و درخواست مصرف‌کنندگان نهایی خواهد بود.

چشم‌انداز ملی عرضه بنزین سوپر: پوشش سراسری با شرط تقاضا

برنامه بلندمدت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، محدود به تهران و اصفهان نیست. بر اساس اظهارات حمید حبیبی، شبکه توزیع بنزین سوپر پتانسیل پوشش کل جغرافیای ایران را دارد. شرط اصلی برای تحقق این پوشش سراسری، وجود تقاضای واقعی در بازار است. این بدان معناست که اگر در شهرهای دیگر نیز استقبال مشابه تهران مشاهده شود، زیرساخت‌های لازم برای ارسال و توزیع سوخت فراهم خواهد شد. این سیاست، عرضه را از حالت دستوری خارج کرده و آن را به یک فرآیند مبتنی بر تقاضا (Demand-Driven) تبدیل می‌کند. مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تأکید کرد که شبکه توزیع آمادگی کامل دارد تا در صورت وجود مشتری، این فرآورده را در تمامی شهرهای کشور عرضه کند. این موضوع برای دارندگان خودروهای توربوشارژ و وارداتی در شهرستان‌ها که پیش از این برای تأمین سوخت مناسب با چالش‌های جدی مواجه بودند، خبری امیدوارکننده است. با توجه به واردات ۱۰ میلیون لیتری بنزین سوپر، به نظر می‌رسد پشتوانه لجستیکی برای این گسترش شبکه تا حد زیادی فراهم شده است.

مکانیزم قیمت‌گذاری بنزین سوپر: شناور و متأثر از بازار جهانی

یکی از شفاف‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین بخش‌های این طرح، نحوه قیمت‌گذاری بنزین سوپر وارداتی است. برخلاف بنزین معمولی و سوپر یارانه‌ای که در سال‌های گذشته با نرخ ثابت عرضه می‌شدند، قیمت این محموله‌های وارداتی کاملاً متغیر و شناور خواهد بود. مقامات مسئول به صراحت اعلام کرده‌اند که قیمت‌گذاری بر اساس هزینه‌های تمام‌شده واردات و نرخ‌های بین‌المللی انجام می‌شود و هیچ‌گونه یارانه دولتی به آن تعلق نمی‌گیرد.

شاخص اصلی در تعیین قیمت نهایی برای مصرف‌کننده، نرخ فوب خلیج‌فارس (FOB) است. علاوه بر این نرخ پایه، هزینه‌های جانبی دیگری نظیر حمل‌ونقل، بیمه، حق تبخیر و کارمزد توزیع نیز به قیمت افزوده می‌شود. نکته قابل تأمل در اظهارات مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش، اشاره به امکان کاهش قیمت‌هاست. وی تصریح کرد که تغییر قیمت لزوماً به معنای افزایش آن نیست و اگر نرخ جهانی نفت و فرآورده‌ها در خلیج‌فارس کاهش یابد یا نرخ ارز مؤثر در واردات تعدیل شود، قیمت نهایی بنزین سوپر برای مصرف‌کننده ایرانی نیز کاهش خواهد یافت. این اظهارات نشان می‌دهد که خریداران بنزین سوپر باید آمادگی نوسانات قیمت را داشته باشند و قیمت این حامل انرژی مستقیماً به تحولات بازار جهانی انرژی و بازار ارز گره خورده است.

پروژه بنزین سوپر وارداتی: طرحی ۶ ماهه برای سنجش بازار

وزارت نفت برای اطمینان از صحت عملکرد چرخه واردات تا توزیع و همچنین سنجش دقیق رفتار مصرف‌کننده، این پروژه را در قالب یک طرح آزمایشی تعریف کرده است. طبق شیوه‌نامه‌ای که از سوی وزارت نفت ابلاغ شده، عرضه بنزین سوپر با قیمت آزاد فعلاً برای یک دوره ۶ ماهه به صورت آزمایشی اجرا می‌شود. این بازه زمانی به سیاست‌گذاران اجازه می‌دهد تا چالش‌های لجستیکی، مالی و فنی طرح را شناسایی و برطرف کنند.

در صورتی که در پایان این دوره شش‌ماهه، تقاضا همچنان افزایشی باشد و طرح توجیه اقتصادی خود را برای بخش خصوصی و واردکنندگان حفظ کند، میزان واردات و شبکه توزیع بنزین سوپر گسترش خواهد یافت. در واقع، تداوم این طرح پس از شش ماه، مشروط به موفقیت‌آمیز بودن این فاز پایلوت و استقبال پایدار مالکان خودروها است.

جزئیات طرح آزمایشی عرضه بنزین سوپر:

مدت زمان: ۶ ماه (فاز آزمایشی اولیه).

هدف: سنجش دقیق تقاضا، شناسایی و رفع چالش‌های لجستیکی و مالی، ارزیابی توجیه اقتصادی طرح.

بنزین سوپر و کاهش فشار بر مصرف سوخت معمولی: مدیریت تقاضا در دستور کار

یکی از اهداف جانبی اما مهم این طرح، مدیریت مصرف بنزین معمولی در کشور است. با ورود فزاینده خودروهای جدید وارداتی و مونتاژی که اغلب مجهز به موتورهای توربوشارژ و سیستم پاشش مستقیم سوخت (GDI) هستند، نیاز فنی به سوخت با عدد اکتان بالا به شدت افزایش یافته است. استفاده از بنزین معمولی در این خودروها نه تنها به موتور آسیب می‌زند، بلکه باعث افزایش مصرف سوخت نیز می‌شود.

مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در تحلیل خود از تأثیر این طرح بر بازار سوخت، پیش‌بینی کرد که با مرور زمان، بخشی از تقاضای بنزین معمولی کاسته خواهد شد. علت این امر، تغییر الگوی مصرف دارندگان خودروهای مدل‌بالا و خارجی است. این گروه از مصرف‌کنندگان که خودروهایشان بر مبنای بنزین سوپر طراحی شده است، با دسترسی به سوخت استاندارد، از صف متقاضیان بنزین معمولی خارج شده و به سمت بنزین سوپر سوق پیدا می‌کنند. این جابجایی تقاضا می‌تواند تا حدی فشار را از روی شبکه تولید و توزیع بنزین معمولی که هم‌اکنون با ناترازی مواجه است، بردارد و به مدیریت بهینه سبد سوخت کشور کمک کند.

اهمیت استفاده از بنزین سوپر برای خودروهای مدرن:

حفاظت از موتور: جلوگیری از پدیده ناک (احتراق زودهنگام) که به موتورهای توربوشارژ آسیب می‌زند.

افزایش راندمان: بهبود عملکرد و بازدهی موتور، به ویژه در شرایط پرفشار.

کاهش مصرف: بهینه‌سازی فرآیند احتراق و کاهش مصرف سوخت در درازمدت.

گزارش میدانی از بازار بنزین سوپر: جزئیات قیمت و استقبال بخش خصوصی

در کنار آمارهای کلی دولتی، بررسی‌های میدانی از عملکرد بخش خصوصی که وظیفه توزیع نهایی بنزین سوپر را بر عهده دارد، جزئیات دقیق‌تری از قیمت و حجم استقبال را آشکار می‌کند. طبق پیگیری‌های انجام شده از یک شرکت بخش خصوصی که مسئولیت توزیع بنزین سوپر را از طریق خودروهای سوخت‌رسان سیار بر عهده دارد، داده‌های قابل‌توجهی از منطقه سعادت‌آباد تهران به دست آمده است.

بر اساس این گزارش میدانی، تنها طی بازه زمانی ۵ روزه (از بعدازظهر پنج‌شنبه تا صبح روز گذشته)، حجم فروشی معادل ۱۴ هزار و ۴۰۰ لیتر بنزین سوپر توسط این واحد سیار ثبت شده است. این رقم برای یک نقطه عرضه محدود، عدد قابل‌توجهی است و عطش بازار برای سوخت باکیفیت را نشان می‌دهد. نکته حائز اهمیت دیگر، قیمت نهایی عرضه شده به مشتری است. در این بازه زمانی، بنزین سوپر با احتساب تمامی هزینه‌های سربار شامل کرایه حمل، حق تبخیر و کارمزد بورس، با نرخ ۸۳ هزار و ۷۰۰ تومان در هر لیتر به فروش رسیده است. این قیمت که بر اساس فرمول شناور محاسبه شده، معیاری واقعی از هزینه تمام‌شده سوخت بدون یارانه در شرایط فعلی اقتصاد ایران است. شفافیت در اعلام این قیمت و اجزای تشکیل‌دهنده آن، به مصرف‌کنندگان کمک می‌کند تا با آگاهی کامل نسبت به انتخاب نوع سوخت خود اقدام کنند و نشان‌دهنده شکل‌گیری بازاری جدید برای بنزین سوپر در کشور است.

مجله خودرویی آر سی